Nhà tuyển dụng Anh cảnh báo gian lận trực tuyến

Các nhà tuyển dụng tại Anh ngày càng ghi nhận ứng viên sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trái phép trong phỏng vấn và bài đánh giá tuyển dụng. Khảo sát thường niên của Viện Nhà tuyển dụng Sinh viên (Institute of Student Employers, ISE), công bố ngày 14/10/2026, cho biết 66% nhà tuyển dụng được hỏi từng gặp ít nhất một trường hợp ứng viên mới tốt nghiệp dùng AI trong phỏng vấn.

Cùng khảo sát ghi nhận 92% nhà tuyển dụng nghi ngờ hoặc xác nhận có một dạng sai phạm trong quy trình đánh giá, tuyển chọn. Con số này tăng từ 85% năm 2025 và 78% năm 2024, theo ISE. Báo The Guardian dẫn khảo sát cho biết việc dùng AI không được phép trong phỏng vấn và đánh giá trực tuyến là hình thức phổ biến nhất.

Nhà tuyển dụng ghi nhận AI được dùng trong phỏng vấn

Khảo sát Student Recruitment Report 2026 của ISE tổng hợp dữ liệu từ 155 nhà tuyển dụng tại Anh. Theo ISE, nhóm này ghi nhận các trường hợp ứng viên dùng AI không được cho phép trong phỏng vấn và bài đánh giá trực tuyến.

• 66% số nhà tuyển dụng được khảo sát cho biết từng gặp ít nhất một ứng viên mới tốt nghiệp dùng AI trong phỏng vấn.
• 47% cho biết ứng viên dùng AI để hoàn thành bài đánh giá trực tuyến.
• 92% nghi ngờ hoặc xác nhận có sai phạm trong quy trình đánh giá và tuyển chọn.

Các tỷ lệ phản ánh số nhà tuyển dụng báo cáo đã gặp hoặc nghi ngờ hành vi, không phải tỷ lệ ứng viên sử dụng AI trên toàn thị trường. ISE không nêu danh tính những doanh nghiệp được hỏi có trải nghiệm ứng viên dùng AI trong phỏng vấn.

Khảo sát cũng ghi nhận tỷ lệ nhà tuyển dụng báo cáo sai phạm tăng qua ba năm. Tuy nhiên, con số 92% bao gồm nhiều loại hành vi trong quá trình tuyển chọn, không chỉ việc sử dụng AI. ISE cho biết các dạng sai phạm phổ biến nhất liên quan đến việc dùng AI trái phép trong phỏng vấn và bài đánh giá trực tuyến.

Ứng viên có thể bị nhận ra qua cách trả lời

The Guardian dẫn lời Chris Morrow, người điều hành một công ty tuyển dụng tại Manchester, cho biết một số ứng viên sử dụng ứng dụng nghe câu hỏi rồi gợi ý câu trả lời ngay trong buổi phỏng vấn trực tuyến. Ông nói ứng viên đôi khi ngập ngừng để chờ công cụ tạo phản hồi, hoặc trả lời bằng ngôn ngữ thiếu tự nhiên.

• Theo Morrow, độ trễ trước khi trả lời có thể khiến người phỏng vấn chú ý.
• Ứng viên có thể dùng nhiều câu đệm trong lúc chờ gợi ý.
• Câu trả lời quá trang trọng hoặc không giống cách nói tự nhiên cũng có thể gây nghi ngờ.

Morrow nói với The Guardian rằng công ty của ông thường kết thúc cuộc phỏng vấn khi phát hiện ứng viên sử dụng AI theo cách này. Ông mô tả hành vi đó là gian lận. Đây là nhận định của một nhà tuyển dụng được báo dẫn lời, không phải kết luận chung về mọi trường hợp dùng AI trong tuyển dụng.

ISE phân biệt giữa việc dùng công cụ để hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ với việc sử dụng trái phép trong phần đánh giá. Tổ chức này cho biết ứng viên thường không được phép dùng AI trong bài đánh giá trực tuyến, phỏng vấn hoặc trung tâm đánh giá. Quy định cụ thể có thể khác nhau giữa các nhà tuyển dụng.

ISE khuyến nghị ứng viên kiểm tra quy định

ISE cho biết nhiều nhà tuyển dụng đang chủ động giải thích cách dùng AI nào được chấp nhận. Tỷ lệ nhà tuyển dụng cung cấp hướng dẫn cho ứng viên về việc sử dụng công cụ tăng lên 82%, so với 55% trong khảo sát năm 2025.

• Đọc kỹ hướng dẫn của nhà tuyển dụng trước khi nộp hồ sơ hoặc làm bài đánh giá.
• Chỉ sử dụng AI ở những phần được cho phép và khai báo khi được yêu cầu.
• Chuẩn bị ví dụ thật để giải thích kỹ năng, kinh nghiệm và động lực ứng tuyển.

Claire Tyler, trưởng bộ phận phân tích của ISE, khuyến nghị ứng viên tìm hiểu cách từng nhà tuyển dụng chấp nhận việc sử dụng AI. Bà nói công cụ có thể hỗ trợ nếu được dùng phù hợp, nhưng việc dùng sai cách có thể cản trở cơ hội nghề nghiệp. ISE cũng khuyên ứng viên giữ lại kinh nghiệm và cách diễn đạt của chính mình trong hồ sơ.

Hướng dẫn này không đồng nghĩa mọi công ty có chung một chính sách. Vì vậy, ứng viên cần xem thông báo tuyển dụng và điều kiện của từng bài đánh giá thay vì mặc định AI luôn được phép hoặc luôn bị cấm.

ISE chưa quy sự thay đổi tuyển dụng cho AI

Bên cạnh vấn đề gian lận, báo cáo năm 2026 ghi nhận tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp tại Anh tăng trở lại sau khi giảm 8% trong năm trước. Theo số liệu được The Guardian dẫn từ khảo sát, lượng tuyển dụng tăng 4% trong năm 2026; nhà tuyển dụng dự kiến tăng thêm 7% trong 12 tháng tiếp theo.

• 40% nhà tuyển dụng được khảo sát dự kiến giảm số lượng tuyển sinh viên tốt nghiệp.
• 45% dự kiến tăng tuyển dụng.
• 15% dự kiến giữ nguyên quy mô tuyển dụng.

Giám đốc điều hành ISE Stephen Isherwood nói các doanh nghiệp giảm tuyển dụng chủ yếu do điều kiện kinh tế và bất ổn, không phải vì đã áp dụng AI. Ông nhận định tác động của AI lên việc làm cho sinh viên tốt nghiệp là vấn đề có thể rõ hơn trong vài năm tới.

Như vậy, khảo sát ghi nhận đồng thời hai diễn biến: sai phạm trong tuyển dụng tăng và kế hoạch tuyển dụng giữa các doanh nghiệp không đồng nhất. Dữ liệu hiện có mô tả trải nghiệm của nhóm nhà tuyển dụng tham gia khảo sát, chưa chứng minh mức độ sử dụng AI của toàn bộ ứng viên hay tác động dài hạn của công nghệ lên việc làm.

Nguồn tham khảo

• https://www.theguardian.com/technology/2026/oct/14/use-of-ai-job-interviews-on-rise-uk-recruiters-cheats
• https://ise.org.uk/knowledge/insights/615/graduate_jobs_stabilise_but_ai_use_disrupts_recruitment